Geschiedenis van Oostenrijk

Wat veel mensen zich niet realiseren is dat Oostenrijk na de 2e wereldoorlog ook is opgedeeld, net als Duitsland in verschillende zones, tien jaar lang heeft Oostenrijk onder toezicht gestaan.

Wilhelm Tell

Zwitserland. Landeskunde vertelt ons van alles over chocolade en over de chemische industrie, soms zelfs in combinatie via het bedrijf Nestle. Maar in de les hebben we het gehad over Wilhelm Tell. De legende over de volksheld waarvan niet bekend is of hij ooit heeft geleefd. Wellicht kennen jullie hem van de ouverture die veel gebruikt wordt in films en reclames.
En anders is hier in vogelvlucht nog een keer een fragment uit het verhaal over de weerstand tegen Oostenrijk.

Woordenschat opbouwen!!!

 

Saai, onzinnig, moeilijk, kinderachtig. Dat is in ieder geval de officiële lezing als het onderwerp alleen al op de agenda komt. Helaas moeten jullie het hele jaar woordenlijsten bestuderen bij deze taal. Omdat woorden opzoeken bij het examen gruwelijk veel tijd kost, tekstbegrip ervan afhangt en schrijven ingewikkeld word als de meest basale bouwsteen, het woord in een vreemde taal, er niet ligt. Vandaar deze post. Hoe bestudeer je nu het beste woordjes? Dat is, een open deur, voor iedereen anders.
Om te beginnen, woordjes leren kost voor de meeste mensen tijd. Tijd die we allemaal liever vullen met leuke dingen. En dan is er dus die school....en die kost dus helaas....tijd.
Het is wat het is.

Woordenschat bij elkaar harken, dat doe je niet in een keer, dat doe je met elke dag een beetje, dat betekent dus vooruitplannen. Je hebt wel mijn werkwijzer, maar die loopt over een week, je kunt voor jezelf een dagelijkse planner maken, en elke dag een kwartier of half uur invullen per vak. Want het volgen van een opleiding kost...ehm...zei ik al dat dit tijd kost?
Het is het stoerst om je woordenschat meteen vanuit het Nederlands naar het Duits te leren, de betekenis van de meeste Nederlandse woorden ken je namelijk al, als het je moedertaal is. Dit scheelt je vaak uiteindelijk de helft van de leertijd.

De meest gebruikte methode is met oefenlijsten op internet: http://www.wrts.nl/ maar er is ook de site http://www.woordjesleren.nl/books.php?category=3&description=Duits (een account aanmaken en je eigen lijsten toevoegen) .
En om het allemaal wat speelser te maken is er ook nog http://www.lereniseenmakkie.nl/Stampwerk/Woorden%20leren/de%20aanpak.html, maar dat is meteen wel heel erg jolig. Is ook bedoeld voor jongere kinderen, maar gaat uit van verschillende manieren van leren. Sommigen koppelen woordjes aan muziek, of smaak, of aan kleuren. Kijk wat voor jou het beste werkt.

De meeste boeken geven de tip om de te leren woordjes en zinnen te bedekken, te raden en indien fout het zo vaak mogelijk hardop te zeggen tot je ze allemaal weet. Voluit opschrijven werkt voor mij altijd het beste, heb ik ook meteen geoefend met spellen. Maar veel mensen vinden ook dit te veel werk of ze raken hun concentratie kwijt. Wil je dit in kleinere hapjes verteren dan gebruik je flitskaarten. 

Mijn zoon van dertien heeft een gruwelijke hekel aan woordjes leren, wat voor hem het beste werkt zijn die flitskaarten, beetje veel werk, beetje simpel, maar buitengewoon effectief. Deze mevrouw legt het prima uit.

 

 

Hoe dan ook, probeer wat uit, noteer hoe lang je leert (want soms is het gewoon ook te kort) en laat me weten wat werkt. Succes!

Een nieuw jaar...

En dit jaar pakken we het maar een klein beetje anders aan dan vorig jaar. In de lessen volgen we gewoon ons programma zoals in de planner staat. Maar voor het werkuur is er nu ook een planner omdat jullie plenair (met alle groepen SAMEN) grammatica gaan oefenen, in ieder geval is dat hoe het jaar opstart. Ik hoop daarmee voor zowel de pre-groepen als voor de examengroepen de broodnodige theorie aan te kunnen bieden.
Daarnaast is er veel hetzelfde. De examenklanten gaan zo snel mogelijk met Landeskunde aan de slag en met de examenbundel omdat hier de oefenteksten in staan. De pre-groepen gaan oefenen met grammatica en woordenschat en bouwstenen verzamelen om zich de taal eigen te maken. Alles wat verder relevant is verschijnt weer op deze site, als er iets verandert of herzien wordt meld ik dat meteen. Ich würde sagen, viel Erfolg!  

grammatica: Nach und Zu

Wij zeggen : we gaan naar Zwitserland. We gaan naar de bakker. Maar in Duitsland zijn er verschillende manieren waarop ze dit zeggen. Ze gebruiken meestal het woord zu (="naar") maar soms ook het woord nach (= "naar" of "achter", maar hier gebruikt als "naar"). Maar wanneer gebruiken we nu zu of nach?

Bij geografische (aardrijkskundige) namen gebruiken ze in het Duits vrijwel altijd nach.
Ook wordt "nach"gebruikt als het in een vaste combinatie zit, zoals in : Ich gehe nach Hause, zuerst fahre ich nach links und dann wieder nach rechts.

In de andere situaties gebruiken ze gewoon zu.
Na "zu" verandert bij de lidwoorden iets, die komen in de derde naamval te staan.
Want "zu" is een voorzetsel met een vaste derde naamval.
Vaak wordt het voorzetsel en het lidwoord samengetrokken, dan staat er bijvoorbeeld zum of zur.

Ook bij de ein-woorden verandert er iets, ook die komen in de derde naamval te staan. 
Dus dit geldt ook voor de woorden kein(e), mein(e), dein(e), sein(e), ihr(e), unser(e), ihr(e).
Wel komt er vaak ook nog een exra -n achter het zelfstandig naamwoord als dit meervoud is. 

Het is der Bäcker. (m)
Ich gehe zum  (zu dem)  Bäcker.
Ich gehe zu (+3) einem Bäcker.

Het is die Lehrerin. (v)
Ich gehe zur (zu der) Lehrerin
Ich gehe zu (+3) einer Lehrerin

Het is das Schwimmbad
Ich gehe zum (zu dem)Schwimmbad
Ich gehe zu einem Schwimmbad

Het is die Kinder. (mv)
Der Vater geht zu seinen Kindern

Hoe dan ook, het is dus zu als het gewoon naar iets toe gaan, maar als het een plaatsnaam, land of gebergte is dan gebruik je nach.
 

extra Grammatik

Ik heb drie nieuwe pagina's toegevoegd over grammatica. 
Uitleg over het bezittelijk en bijvoeglijk naamwoord.
En over de trappen van vergelijking.
Kijk dus in het rijtje informatiepagina's hiernaast als je extra uitleg wil. 

En dan is er nog deze: uitleg over hoe het zit met der, die of das enzo.

Dan is er maar één mogelijkheid

In de examengroepen hebben we het over Trümmerliteratur. De literatuur van vlak na de tweede wereldoorlog. Die Stunde Nul. Schrijvers uit die tijd verwoorden de sfeer die er met name in de kapotgeschoten steden heerste : uitzichtloos, leeg en een toekomst die schijnbaar niet in te vullen was. Deze periode duurde een aantal jaren, mensen moesten letterlijk met hun blote handen het puin opruimen en de steden herbouwen....Ze dachten liever niet meer na over de oorlog en wie daarmee ook al weer begonnen was. De taal die ze gebruiken is dichterlijk, beetje hoogdravend, soms met hele pagina's vol met korte zinnen, bijna kinderlijk, maar ook opeens met hele lange zinnen, juist om die tegenstelling te laten zien.De korte verhalen en gedichten zijn doorgaans alleen maar een gortdroge beschrijving van de ruïnes waar mensen zich in bevonden, maar sommigen, zoals Borchert, klaagden de gehele samenleving aan, als medeverantwoordelijk voor alles wat er gebeurt was in de afgelopen jaren... 

Dit is mijn vertaling van "Dann gibt es nur eins!", een gedicht dat jullie in de les gekregen hebben en dat gezien wordt als een antimilitaristisch manifest. 

Dan is er maar één mogelijkheid! 

Jij.Man aan de machine en man in de werkplaats. Als ze je morgen bevelen, dat jij geen waterleidingen en geen pannen meer moet maken, maar staalhelmen en machinegeweren, dan is er maar één mogelijkheid: zeg NEE! 
Jij.Meisje achter de toonbank en meisje op het kantoor. Als ze je morgen bevelen dat je granaten moet gaan vullen en verrekijkers voor scherpschutters-geweren moet gaan monteren, dan is er maar één mogelijkheid: zeg NEE! 
Jij. Eigenaar van de fabriek. Als ze je morgen bevelen, dat je in plaats van poedersuiker en cacao, kruit moet gaan verkopen, dan is er maar één mogelijkheid: zeg NEE! Jij.Wetenschapper in je laboratorium. Als ze je morgen bevelen om een nieuwe dood te ontwikkelen om in te zetten tegen het oude leven, dan is er maar één mogelijkheid: zeg NEE! Jij.Dichter in je woonkamer. Als ze je morgen bevelen, dat je geen liefdesliederen, maar haatliederen moet zingen, dan is er maar één mogelijkheid: zeg NEE! 
Jij.Arts aan het ziekbed. Als ze je morgen bevelen dat je mannen geschikt voor de militaire dienst moet verklaren, dan is er maar één mogelijkheid: zeg NEE! 
Jij. Pastoor op de preekstoel. Als ze je morgen bevelen, dat je de moord moet zegenen en de oorlog heilig moe verklaren, dan is er maar één mogelijkheid: zeg NEE! 
Jij. Kapitein op het vrachtschip. Als ze je morgen bevelen, dat je geen graan meer mag vervoeren, maar kanonnen en pantserwagens, dan is er maar één mogelijkheid: zeg NEE! Jij.Piloot op het vliegveld. Als ze je morgen bevelen, dat je bommen en fosfor over de steden moet dragen, dan is er maar één mogelijkheid: zeg NEE! 
Jij.Kleermaker in je bed. Als ze je morgen bevelen dat je uniformen moet gaan naaien, dan is er maar één mogelijkheid: zeg NEE! 
Jij. Rechter in je officiële robe. Als ze je morgen bevelen, dat je voor de krijgsraad moet gaan werken, dan is er maar één mogelijkheid: zeg NEE! 
Jij.Man op het perron. Als ze je morgen bevelen, dat je het vertreksignaal moet gaan geven voor de munitietrein en voor de troepentransporten, dan is er maar één mogelijkheid: zeg NEE! Jij.Man in het dorp en man in de stad. Als ze je morgen bevelen om je te melden in de kazerne om in krijgsdienst te gaan, dan is er maar één mogelijkheid: zeg NEE! 
Jij.Moeder in Normandië en moeder in de Oekraïne, jij, moeder in San Francisco en Caïro en Oslo - Moeders in alle werelddelen, moeders van de wereld, als ze je morgen bevelen, dat jullie kinderen moeten baren, verpleegsters voor de fronthospitalen en nieuwe soldaten voor nieuwe veldslagen, moeders van de wereld, dan is er maar één mogelijkheid: zeg NEE! 
Want als jullie geen NEE zeggen, als JULLIE geen nee zeggen, moeders, dan... 
Zullen in de lawaaierige dampige havensteden de grote schepen kreunend verstommen en als gigantische mammoet-kadavers als water-lijken traag tegen de dode vereenzaamde kademuren draaien, met algen, zeewier en mosselen begroeid, het vroegere schitterende daverende lijf nu geurend naar kerkhoven en rotte vis, muf, ziekelijk, gestorven. 
Zullen de trams als zinloze glansloze glas-ogige kooien, dom gedeukt en afgebladderd naast de verwarde stalen skeletten van kabels en rails liggen, achter beschimmelde schuren met gaten in het dak, in verloren met kraters bezaaide straten. 
Zal een moddergroene dikke brei van loden stilte naderbij walsen, vraatzuchtig, groeiend, ze zal zich in de scholen en universiteiten, de theaters en op sport en speelvelden nestelen, griezelig en gierig, onafwendbaar.
Zullen de zonnige sappige wijndruiven aan de afbrokkelende hellingen verrotten, de rijst zal in de verdorde aarde opdrogen, de aardappels zullen op de braakliggende akkers bevriezen en de koeien zullen hun verstijfde poten als omgekeerde melkkrukjes naar de hemel strekken. Zullen in wetenschappelijke instituten de geniale uitvindingen van briljante artsen verzuren, wegrotten, als paddenstoelen verschimmelen. 
Zullen in de keukens, de kamers en de kelders, in de koelhuizen en op zolders de laatste zakken meel, de laatste potten met aardbeien, pompoen en kersensap vergaan, het brood onder de omgegooide tafels en op gebroken borden zal groen worden, en de uitgelopen boter zal stinken als smeerolie, het koren zal op de velden naast verroeste ploegen in elkaar zakken, als een verslagen leger, de walmende stenen rookkanalen, de ijzergieterijen en schoorstenen van de stampende fabrieken zullen door het eeuwige gras afgedekt afbrokkelen, afbrokkelen, afbrokkelen... 
Dan zal de laatste mens, met uit elkaar getrokken darmen en verpeste longen, zonder antwoorden en eenzaam, onder de giftig gloeiende zon en onder een wankel gesternte ronddwalen, alleen tussen de oneindige massagraven en kille afgoden, de enorme betonklompen van desolate steden, de laatste mens, onvruchtbaar, waanzinnig, lasterend, klagend – en zijn verschrikkelijke klaagzang, WAAROM, zal onhoorbaar in de steppe vervliegen, door de versplinterde ruïnes waaien, wegsijpelen in het puin van de kerken, tegen de hoge bunkers slaan, in de poelen van bloed vallen, onhoorbaar, antwoordloos, laatste dierlijke schreeuw van de laatste dierlijke mens. 
Dat allemaal zal gebeuren, morgen, misschien morgen, misschien vannacht al, misschien vannacht, als, als, als jullie geen NEE zeggen.

Kleider machen Leute

Ook dit is een verhaal van een zwitser.  Het boek „Kleider machen Leute“ is voor het eerst gepubliceerd in 1856. Gottfried Keller werd op 19 juli 1819 in Zürich geboren.  Hij wilde landschapsschilder worden en verhuisde in 1840 naar München om naar de kunstacademie te gaan. Hij bleek echter niet goed genoeg. In 1842 keerde hij naar Zürich terug. Hij ontdekte dat hij kon schrijven en schreef in 1846 zijn eerste gedicht. Hij heeft ook in Berlijn gewoond, maar keerde steeds naar Zwitserland terug. In 1861 werd hij tot eerste staatsschrijver benoemd. Hij heeft nog diverse gedichten en verhalen geschreven. op 15 juli 1890 overleed hij In Zürich. Gottfried Keller behoort tot de poëtische realisten. Hij werd gezien als een meester op het gebied van de roman. Zijn bekendste werk is de serie romans ‘Die Leute von Seldwyla’ waar ook dit boek toe behoort. Een opvallend kenmerk van zijn romans is de humor die er altijd in zit.

Over het Genre: Het boek is een voorbeeld van poëtisch realisme of burgerlijk realisme. Deze stroming kenmerkt zich door een afkeer van de grote maatschappelijke problemen en in plaats daarvan aandacht voor de kleine problemen thuis en het individu. Tot 1848 kende Zwitserland een aantal godsdienstoorlogen, die veel mensen en hun families uitelkaar had gedreven. Al die politieke en religieuze onrust had deze stroming in de literatuur geinspireerd. Het belangrijkste genre van deze stroming was de novelle, de korte roman met weinig hoofdpersonen en een eenvoudig plot.  De film is bij mij op te halen om te lenen, hij is niet ondertiteld, maar met het boek erbij kom je een heel end.

Webshop gevonden met duitse films.

Op deze site zijn vrijwel alle films die ooit op televisie geweest zijn te koop. Ik heb Dürrenmatt en Keller gevonden, maar houd er wel rekening mee dat ze niet Nederlands ondertiteld zijn. Je zult toch het boek moeten lezen. Maar het is een begin. Zodra ik iets binnen heb laat ik het jullie weten. We hebben in beide examenklassen overigens de lijst af.  Voor Havo: Christiane F, Bollwahn, Keller en Dürrenmatt. Voor Vmbo-t: Christiane F, Bollwahn en Heidenreich.  Als jullie het leesdossier deze maand afronden hebben jullie gewoon je lijst voor Duits gedaan in ongeveer 7 maanden. Gut gemacht!

Nieuwe Link! : meer luistervaardigheid!

Deze keer naar de schooltelevisie-site. Ik krijg wel eens vragen over luistervaardigheid en oefenmateriaal daarvoor. Hier staan in ieder geval items met Duits als doeltaal en daar kun je dus gebruik van maken als je je luistervaardigheid wil oefenen. Ik zal in de toekomst meer links toevoegen, rechts van deze tekst, aangezien het staatsexamen hier weliswaar niet meer over gaat, maar er soms wel behoefte aan is.